Architectuur I Erfgoed I Ruimtelijke planning

Als ontwerp- en adviesbureau rond erfgoed en ruimtelijke planning stellen we onszelf regelmatig de vraag op welke manier we (moeten) omgaan met de waardevolle bebouwde en onbebouwde ruimte in Vlaanderen.

Te beginnen met het onroerend erfgoed in Vlaanderen. Erfgoed heeft onmiskenbaar een gevestigde plek in onze maatschappij. Wij voelen ons thuis in een omgeving rijk aan geschiedenis. Zeker wanneer je ergens bent waar de historische context ontbreekt, valt het extra op. Die context bewaren gaat niet vanzelf. Zoveel generaties voor ons hebben hun verblijf hier vorm gegeven en sporen nagelaten. Vaak herkenbaar, soms ook ‘verrassend’ anders. Dat zorgt voor opportuniteiten, maar ook voor uitdagingen.

Daarnaast gelden er in Vlaanderen heel wat regels voor ruimtelijke ordening die de voorbije jaren zijn blijven groeien, vaak met goede intenties. Toch blijkt het omzetten in de praktijk lastig. De vele ruimtelijke uitvoeringsplannen en stedenbouwkundige voorschriften missen soms aan flexibiliteit en dynamiek. Daarnaast wordt een ontwerp vaak door verschillende belanghebbenden door verschillende brillen bekeken. Het behouden van kwaliteit zonder af te doen op juridische haalbaarheid is soms een uitdaging. Zeker wanneer ruimtelijke planning en erfgoed elkaar ontmoeten is een duidelijke visie en sterke onderbouwing onmisbaar.

Als ontwerpbureau bekijken we de beide nooit strikt gescheiden. Erfgoed staat nu eenmaal altijd in een bestaande context en bij ruimtelijke planning ontwerpen we in principe het ‘erfgoed van morgen’. We willen een transparant ontwerpproces op tafel leggen voor de eigenaar, het adviesorgaan én de vergunningverlener.

Architectuur

Architectuur is de bovenste laag. Het is de uitwerking van de onderliggende planning en inrichting. Architectuur is het vormgeven van de gebouwde omgeving, op welke schaal dan ook. Het heeft niet alleen een belangrijke impact vandaag, maar ook op toekomstige generaties. De werkomgeving is er echter niet makkelijker op geworden. We moeten de context en opdracht bevattelijk maken, de juiste vragen stellen en oplossingen voorstellen die ambitieus en haalbaar zijn. Duurzaamheid, menselijke schaal en connectie met de omgeving zijn de uitgangspunten tijdens het ontwerpproces.

Onroerend Erfgoed

Het onroerend erfgoed bevindt zich ten midden van bestaande, maar ook van nieuwe architectuur. Ons erfgoed staat onder druk. Het klimaat wijzigt, de normen rond energie worden strenger, het inventariseren van erfgoed wordt bemoeilijkt en strenge stedenbouwkundige voorschriften compliceren het herbestemmen van niet-beschermd erfgoed. Om het een toekomst te geven, moet een eventuele nieuwe invulling aangepast zijn aan de veranderde omgevingsfactoren. Op deze manier wordt het erfgoed bewaard voor onze toekomstige generaties.

Ruimtelijke planning

Dit alles moet op een geordende en doordachte manier vormgegeven worden. Architectuur en onroerend erfgoed kunnen niet afzonderlijk bekeken worden zonder ze in hun omgeving te zien. Ruimtelijke planning is een onmisbare, verbindende factor tussen architectuur, erfgoed en de bestaande omgeving. Het vormt letterlijk de basis voor een kwalitatieve leefomgeving of een leefbaar architectuurproject.